آموزش مستندسازی در بحران – پاییز 95

دوره آموزش مستندسازی در بحران

سرفصل‌ها و اساتید:

1. سوژه یابی مستند (سهیل کریمی)

١) تاريخ چه اى از مستند و تدوين
٢) شناسايى سوژه هاى مورد نياز مردم
٣) تحقيق در سوژه هاى انتخابى
٤) الويت بندى سوژه هاى انتخابى
٥) چه گونه گى طرح سوژه در مستند (طرح قصه)
٦) استفاده از فرصت ها براى پرداخت موازى به سوژه ها
٧) سوژه ى پرتحقيق، سوژه ى كم تحقيق
٨) سوژه هاى مبتنى بر حادثه
٩) طرح سؤال، با نگاه به سوژه ى مستند

سهیل کریمی از سال 1377 وارد عرصه روزنامه نگاری شده و همزمان، همکاری خود را به صورت قراردادی (برنامه ای) با سیمای جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد.

در نیمه اول سال 1382 که کریمی برای ساخت مستند به عراق رفته بود به همراه همکارش توسط آمریکایی‌ها در عراق اسیر شد، او پس از بازگشت به میهن همچنان مستندساز باقی ماند و کارهایی مانند “شکست هیمنه” را درباره بازداشت تفنگداران انگلیسی در خلیج فارس ساخت. به “پاراچنار” رفت تا بعد از شهید آوینی دومین مستند سازی باشد که رسماً به این منطقه شیعه نشین غریب افتاده در پاکستان رفته باشد. او در بحبوحه شلوغی‌های سوریه هم برای ساخت “فتنه شام” به این کشور سفر کرد.

2. مراحل نگارش فیلمنامه مستند (روح الله رفیعی)

• چرا فیلمنامه مستند؟/ تفاوتهای فیلمنامه در سینمای مستند و داستانی
• طراحی خطوط اصلی و فرعی
• سوالات و موقعیت در طراحی فیلم نامه
• جامعه شناختی موضوع و هدف گیری مخاطب
• فیلمنامه مستند از ایده تا ایده مکتوب
• فیلمنامه مستند از ایده مکتوب تا خلاصه سکانس
• فیلمنامه مستند از خلاصه سکانس تا پای میز تدوین

روح الله رفیعی پس از سال‌ها فعالیت در عرصه‌های مختلف فرهنگی از سال 1382 خانه فرهنگ و رسانه ثائر را راه اندازی و به صورت حرفه‌ای تولید و آموزش مستند را دنبال کرده است. در طول مدت فعالیت وی و همراهانش تا کنون 9 دوره آموزش مستند و بیش از 150 مستند تولید کرده است . توانسته اند در جشنواره های داخلی و خارجی جوایز متعدد را کسب نمایند.
بخشی از تلاش‌های وی در عرصه مستندسازی به شرح ذیل می‌باشد:
کارگردان ؛ مستند روز سیزدهم- 1386
نویسنده و کارگردان ؛ مستند سونامی دیجیتال ؛ 1388
نویسنده و کارگردان ؛ پرواز 320 ؛ 1390
نویسنده و کاررگدان مستند TF DOWN ؛ 1390
تصویربردار و کارگردان؛ مستند خالد و مجتبی ؛ 1392
تصویربردار و کارگردان ؛ مستند پشت پرده شام ؛ 1392
تصویربردار و کارگردان ؛ مستند مخیم مدافع حرم ؛ 1393
تصویر و کارگردانی ؛ مستند فرمانده جواد , 1393
نویسنده و کارگردان ، مستند آغاز پرواز ؛ 1393
تصویر و کارگردانی ؛ مستند راوی نبل ؛ 1394
تصویربردار و کارگردان ؛ مستند یک شهر زینب ؛ 1394

3. کارگردانی مستند (احسان معراجی‌فر)

• مبانی کارگردانی
• انواع نما
• دكوپاژ
• مديريت ميزانس
• چيدمان صحنه

احسان معراجی‌فر در 18 سالگی دانشجوی رشته کارگردانی سینما شد و مستند سیف الدوله را کلید زد تا مجموعه شعر و حدیث که اثر او در 20 سالگی بود و سه سال پی در پی هر روز در ماه مبارک رمضان از شبکه یک سیما پخش می‌شد تا مستند مسافر عاشق و مستند داستانی شیخ شهاب الدین و داستانی صدای پای سفر و … و از آخرین ساخته‌هایش می‌توان به مستند انقلاب نارنجی اوکراین، هفت روز، 30یاسی، قمار وطن، فرح پهلوی، حق گمشده، شاعر معرکه‌ها، تلنگر و … اشاره کرد که بسیاری از آن ها در قالب مجموعه‌های چند قسمتی تولید شده است.

پیشینه‌اش در کارگردانی و تهیه‌ کنندگی حدود 20 هزار دقیقه تولید انواع آثار تلویزیونی در داخل و خارج از کشور می‌باشد و حدود دو سال است مردم وی را در قاب تلویزیون در کسوت خبرنگاری می‌شناسند.

4. فن مصاحبه (حسن شمشادی)

• ویژگیهای مصاحبه شونده
• فنون مصاحبه خلاق
• شرایط مناسب برای مصاحبه
• چینش صحنه در مصاحبه
• قاب تصویر در مصاحبه
• زاویه دید مخاطب و نحوه قرار گیری دوربین و روبرویی آن با فرد مصاحبه شونده
• نورپردازی صحنه مصاحبه
• نحوه تهیه جدول از موضوعات مصاحبه
• ظرافتهای پس از مصاحبه

حسن شمشادي که جانباز دوران دفاع مقدس می‌باشد، حدود 20 سال است با صدا و سيما همكاري مي‌كند و از سال 1375 به عنوان خبرنگار واحد مركزي خبر در صدا و سيماي مركز لرستان به صورت رسمي فعاليتش را آغاز كرده است.

در سال 1383 به اصرار و دغدغه شخصی‌اش برای تهیه گزارش به عراق اعزام می‌شود. وی در سال‌های ابتدایی درگیری‌های سوریه به عنوان مدير دفتر و خبرنگار صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران در سوريه فعالیت می‌کرد.

5. مقدمه ای بر اصول تدوین و آموزش مقدماتی نرم افزارهای تدوین (محسن آقایی)

• الفبای تدوین(آشنایی با اصطلاحات تخصصی)
• شناخت اهمیت و ماهیت تدوین
• معرفی رویکردهای کلی در تدوین (بیانی، تداومی)
• آشنایی با منطق نرم افزارهای تدوین
• پیکربندی پروژه و نحوه ی ورود اطلاعات
• ویرایش مواد خام و تدوین اولیه
• برخی موارد تکمیلی از قبیل کار با افکتهای صوتی و تصویری و متن
• آشنایی با فرمت های ویدئویی و گرفتن خروجی متناسب

6. تصویربرداری مقدماتی(سامان لطفیان)

• چینش نور و تصویر برای تصویربرداری
• مباحث مقدماتی در شناسایی قاب درست
• ترکیب بندی
• قانون یک سوم، نقاط طلایی، هدروم و لیدروم، انواع نما و تاثیراتشان بر مخاطب
• انواع اندازه قاب و تاثیراتشان بر مخاطب
• تفاوتهای عدسی واید و تله، دیافراگم، حلقه زوم
• انواع حرکات دوربین و برخی دیگر از اصطلاحات و عملیاتهای تصویربرداری دیجیتال

سامان لطفیان، مدیر فیلم برداری سینما و تلویزیون، در آثاری همچون فیلم «آتلان»، «استانبول»  فعالیت داشته است.

بخشی از افتخارات «آتلان»:
سیمرغ بلورین بهترین فیلم مستند جشنواره فجر، چهار جایزه از جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت، پنج جایزه از جشن مستند خانه سینما و جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره بین‌المللی Rural Route نیویورک آمریکا را بدست آورده است.

این فیلم در جشنواره‌های ایدفا (هلند)، زوریخ (سوئیس)، «سباستوپل»، «تیبورون»، «ماموت‌لیک» (آمریکا)، «کوزوو» و بخش ویژه «داک‌کورنر» جشنواره کن به نمایش درآمده و نامزد دریافت جایزه بهترین فیلم مستند بلند از نهمین دوره جوایز سینمایی «آسیا- پاسیفیک» استرالیا و هفدهمین دوره جایزه مستند شبکه TRT ترکیه هم بوده است.

7. کارگاه کاربردی مستند سازی تک‌نفره(محسن اسلام‌زاده)

• انتقال تجربه و مبانی مستندسازی تک نفره از ایده تا محصول

بخشی از عناوین استاد اسلام‌زاده:

– تندیس بین المللی شهید آوینی در جشنواره سینما حقیقت بخاطر مستند «تنها میان طالبان» 1394
– فانوس طلایی بخش بین الملل جشنواره عمار بخاطر مستند «تنها میان طالبان» 1394
– حضور در جشنواره «نهج کربلا» بخاطر مستند «من و فرمانده» 1395
– حضور در جشنواره الجزیره در سال 2013 با فیلم «اسرار زندان ابوسلیم»
– حضور در جشنواره مقاومت با مستند «شیخ صباح» 1395
– فانوس طلایی پنجمین دوره جشنواره عمار بخاطر فیلم «اهل سنت ایران»
– تندیس ویژه جشنواره رویش بخاطر فیلم «مادران انقلاب»
– دیپلم افتخار بخش بین الملل چهارمین دوره جشنواره عمار بخاطر فیلم «سفر به دیار پشتونها»
– فانوس طلایی بخش بین الملل سومین جشنواره عمار به خاطر فیلم «اندیشه حیات»
– جوان برتر مستند ساز شهر مشهد در سال 1389 به انتخاب فرهنگسرای انقلاب اسلامی مشهد
– تقدیر شده در جشنواره سکانس بیداری بخاطر فیلم «دلباخته»
– تقدیر شده در اولین دوره جشنواره عمار بخاطر فیلم «خیابان شهادت»

بخشی از آثار استاد اسلام‌زاده:

– تحقیق، تصویربرداری و کارگردانی مستند «تنها میان طالبان» 1393 -1394
– تهیه کننده و کارگردان مجموعه برنامه تلویزیونی «وطن دار» 1394-1395
– تهیه کننده و کارگردان مجموعه مستند 10 قسمتی «قصه های شهر ما» (10 روایت از مشهد مقدس) 1394
– تصویربرداری و کارگردانی مستندهای «شیخ صباح» و «روز ناتمام من و فرمانده» در مورد عشایر اهل سنت ضد داعش / 1394 عراق
– تصویربرداری و کارگردانی مستند «به دنبال صلح» در مورد بحران سوریه / 1393 سوریه- لبنان
– تصویربرداری و کارگردانی مستند «مدافعان آمرلی» در مورد مقاومت مردم آمرلی در مقابل داعش / عراق 1393
– تصویربرداری مستند «کوثر» در مورد مجری معروف شبکه های عربی / 1393 سوریه – لبنان
– تصویربرداری و کارگردانی مستند «اهل سنت ایران» / 1392 ایران
– تصویربرداری و کارگردانی مستند «سفر به دیار پشتونها» در مورد نقش پشتونها در تاریخ سیاسی افغانستان / 1391 افغانستان
– تصویر برداری مستند «به نام آزادی» ( باموضوع انقلاب بولیواری و انتخابات ریاست جمهوری در ونزوئلا)